Door: Manuela Pinto

Je naam goed kunnen schrijven is voor mijn kind (6j) altijd een zeer belangrijke kwestie geweest. Wat mij tot nu toe niet gelukt was, was hem ervan overtuigen dat hij in alle talen hetzelfde heet (en dat je het ook op dezelfde manier schrijft). Anderhalf jaar geleden hebben we een discussie hierover gehad. Hij wilde weten hoe je z´n naam in het Nederlands schrijft. ´Matteo´ zei ik. ´Nee´ zei hij ´In Nederland heet ik Mateejo!´. Voordat ik kon reageren, had hij inderdaad een kaartje letterlijk met ´Mateejo´ ondertekend: het was tenslotte voor een Nederlands jongetje bestemd.

Nu is hij Engels aan het leren schrijven op een basisschool in de VS. Hij vindt het prachtig nieuwe woordjes op te schrijven. Zo pronkt een bordje in zijn speelhoek met daarop ´aerplain´ geschreven; en op zijn laatste tekening staat dat zijn olifant `as lado´, wat zou moeten betekenen ´is little´. Het is wel duidelijk dat er niets mis is met zijn vermogen om akoestische signalen te herkennen. Zelfs de uitspraak van Florida kan hij feilloos overnemen. Maar wordt het niet een al te grote klankencocktail in dat kleine kopie? Gelukkig heeft hij me vanavond gerustgesteld: ´Mama, de ´a´ van mijn naam heet in het Engels ´eej´ en de ´e´ zeggen ze ´ie´. Ah ah, hij heeft het door. Hij weet dat dezelfde letter met verschillende klanken kan corresponderen.

Ontwikkelingspsycholoog Bialystok en haar team hebben met verschillende studies aangetoond dat tweetaligen een grotere metalinguistic awareness hebben dan eentaligen, d.w.z. tweetaligen herkennen makkelijker regelmatigheden in taal, zowel op klank-, als op vorm- en op betekenisniveau. Door deze algemene metalinguistische inzichten lijken tweetalige kinderen ook een voorsprong bij het leren lezen te hebben, omdat ze snel begrijpen dat de relatie tussen een abstract symbool en een klank volstrekt arbitrair is en dat deze conventies ook nog per taal kunnen verschillen. Meer recent onderzoek heeft verder aangetoond dat tweetaligen die tegelijkertijd in twee talen leren lezen hetzelfde hoog niveau bereiken als eentaligen, en hoe eerder de tweetalige opvoeding begint, hoe beter de leesprestaties van de kinderen zijn. Sterker nog, eentaligen die in een tweetalige klas worden gezet, leveren beter leesprestaties dan eentaligen die in een eentalige klas zitten.

Terug naar Matteo´s ontdekkingen over lezen en schrijven: wat ze laten zien is hoe speels en natuurlijk jonge kinderen met meerdere talen omgaan. Boeiend, niet waar?

Zie ook: Bialystok (1991) Bialystok, Shenfield and Codd (2000), Kovelman, Baker & Petitto (2008)